{"id":115,"date":"2018-01-13T18:27:26","date_gmt":"2018-01-13T17:27:26","guid":{"rendered":"http:\/\/hellasetroma.freha.pl\/fama\/?p=115"},"modified":"2018-01-24T18:46:15","modified_gmt":"2018-01-24T17:46:15","slug":"115","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/hellasetroma.freha.pl\/fama\/115\/","title":{"rendered":"Jak mog\u0142a wygl\u0105da\u0107 staro\u017cytna ku\u017ania?"},"content":{"rendered":"

\u017bar paleniska od zarania dziej\u00f3w przyci\u0105ga\u0142 wzrok oraz dawa\u0142 poczucie bezpiecze\u0144stwa i ciep\u0142a. Namiastk\u0119 tego po dzie\u0144 dzisiejszy odczuwamy przy kominku lub ognisku. T\u0119 moc przyci\u0105gania maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c paleniska kowalskie i piece hutnicze. W wielu kulturach staro\u017cytno\u015bci kowalstwo i hutnictwo uchodzi\u0142y za niezwykle tajemnicze, nadprzyrodzone profesje, co bardzo szczeg\u00f3\u0142owo opisuje Mircea Eliade w ksi\u0105\u017cce \u201eKowale i alchemicy\u201d.<\/strong><\/p>\n

Rzemios\u0142o kowalskie jest pasjonuj\u0105ce zar\u00f3wno samo w sobie, jak i w kontek\u015bcie rekonstrukcji historycznej. W pierwszych wiekach naszej ery mia\u0142o niebagatelne znaczenie nie tylko w \u00f3wczesnej gospodarce, ale r\u00f3wnie\u017c w wierzeniach i symbolice. Warsztat kowalski by\u0142 niezb\u0119dn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 obozu, niezale\u017cnie czy by\u0142a to ku\u017ania w castrum, czy gliniana niecka w barbarzy\u0144skiej wiosce.
\n\"\"
\nW naszej dzia\u0142alno\u015bci nie mogli\u015bmy pomin\u0105\u0107 tak istotnego aspektu antycznego \u017cycia. Dlatego poni\u017cej prezentujemy pr\u00f3b\u0119 zrekonstruowania przeno\u015bnego paleniska kowalskiego. Palenisko to przygotowali\u015bmy z my\u015bl\u0105 o w\u0142\u0105czeniu go do \u201e\u017cywego obozu\u201d podczas przer\u00f3\u017cnych imprez rekonstrukcyjnych.
\n\"\"
\nPunktem wyj\u015bcia by\u0142a drewniana konstrukcja, inspirowana ku\u017ani\u0105 zrekonstruowan\u0105 przez Ancient Technology Centre Dorset, UK. Wykorzystali\u015bmy do tego olchowe deski. G\u0142\u00f3wnym celem, kt\u00f3ry nam przy\u015bwieca\u0142 przy tworzeniu tej konstrukcji, by\u0142a prostota, solidno\u015b\u0107 i \u0142atwo\u015b\u0107 w przenoszeniu.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Nogi paleniska zaopatrzyli\u015bmy w r\u0119cznie wykonane okucia, aby zamocowa\u0107 je na ramie. Jedna z par jest przed\u0142u\u017cona, dzi\u0119ki czemu mo\u017cemy korzysta\u0107 z d\u017awigni zamocowanej do miecha. Pozwala to na samodzieln\u0105 prac\u0119.
\n\"\"
\nPalenisko r\u0119cznie wylepili\u015bmy z gliny w ruchomej drewnianej skrzynce u\u0142atwiaj\u0105cej przenoszenie. Potem glina sch\u0142a oko\u0142o trzech tygodni \u2013 pocz\u0105tkowo w zacienionym miejscu, nast\u0119pnie na wolnym powietrzu. Podczas u\u017cytkowania paleniska dochodzi do cz\u0119\u015bciowego wypalenia gliny na powierzchni, pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pojedyncze p\u0119kni\u0119cia. Grubo\u015b\u0107 \u015bcianek na szcz\u0119\u015bcie ca\u0142kowicie zapobiega przypaleniu drewna.
\n\"\"
\nMiech wykonali\u015bmy z d\u0119bowego drewna oraz mi\u0119dlonej sk\u00f3ry bydl\u0119cej, kt\u00f3rej elastyczno\u015b\u0107 pozwala na poprawn\u0105 prac\u0119. Zapewnia on odpowiedni nadmuch, przez co w palenisku uzyskujemy temperatur\u0119 przekraczaj\u0105c\u0105 1200o C.
\n\"\"
\nR\u00f3wnie\u017c narz\u0119dzia stosowane w staro\u017cytnej ku\u017ani s\u0105 rekonstruowane na podstawie zabytk\u00f3w archeologicznych z kultury przeworskiej. S\u0105 to m.in. kleszcze z grobu nr 2 w Korytnicy, a tak\u017ce kleszcze i m\u0142otki z obiektu 24 w miejscowo\u015bci T\u0142uste.
\nPoni\u017cej prezentacja paleniska w akcji \ud83d\ude42
\n\"\"\"\"\"\"<\/p>\n

Autor tekstu i zdj\u0119\u0107: Mariusz Bednarz.<\/p>\n

 <\/p>\n

Bibliografia<\/strong>:
\nM. Eliade, Kowale i alchemicy<\/em>, Warszawa 2016.
\nT. Malinowski, Narz\u0119dzia kowalskie okresu p\u00f3\u017ano late\u0144skiego i rzymskiego w Polsce<\/em> [w:] PA t. IX, 1953, s. 259.
\nA. Walu\u015b, Zesp\u00f3\u0142 narz\u0119dzi kowalskich i rolniczych z okresu wp\u0142yw\u00f3w rzymskich z miejscowo\u015bci T\u0142uste, gm. Grodzisk Mazowiecki<\/em>, woj. Warszawa, stan 1 [w:] SA t. XXXI, 1979, s. 121, 123, 124.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u017bar paleniska od zarania dziej\u00f3w przyci\u0105ga\u0142 wzrok oraz dawa\u0142 poczucie bezpiecze\u0144stwa i ciep\u0142a. Namiastk\u0119 tego po dzie\u0144 dzisiejszy odczuwamy przy kominku lub ognisku. T\u0119 moc przyci\u0105gania maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c paleniska kowalskie i piece hutnicze. W wielu kulturach staro\u017cytno\u015bci kowalstwo i hutnictwo uchodzi\u0142y za niezwykle tajemnicze, nadprzyrodzone profesje, co bardzo szczeg\u00f3\u0142owo opisuje Mircea Eliade w ksi\u0105\u017cce \u201eKowale i alchemicy\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":116,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"gallery","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[13,12],"class_list":["post-115","post","type-post","status-publish","format-gallery","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii","tag-kowalstwo","tag-kuznia","post_format-post-format-gallery"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/hellasetroma.freha.pl\/fama\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/hellasetroma.freha.pl\/fama\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/hellasetroma.freha.pl\/fama\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/hellasetroma.freha.pl\/fama\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/hellasetroma.freha.pl\/fama\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=115"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/hellasetroma.freha.pl\/fama\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":187,"href":"http:\/\/hellasetroma.freha.pl\/fama\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115\/revisions\/187"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/hellasetroma.freha.pl\/fama\/wp-json\/wp\/v2\/media\/116"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/hellasetroma.freha.pl\/fama\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=115"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/hellasetroma.freha.pl\/fama\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=115"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/hellasetroma.freha.pl\/fama\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}